La Main Courante was mijn laatste grote werkstuk

 

Dit is een foto van "De-lus-in-de-bus" = "La Main Courante" in de bus die heen en weer rijdt tussen het herinneringscentrum en het kamp Westerbork.

De kern van het werkstuk "La Main Courante"  is de titel-in-glas-in-lood.

Immanuel Kant: "Het is geheel en al onmogelijk om in de wereld en zelfs ook daarbuiten iets te bedenken dat zonder restrictie voor goed gehouden kan worden, behalve dan een goede wil" .

De goede wil laat ik even voor wat het is of zou kunnen zijn, maar heb voor dat éne (behalve...) als symbool genomen zo'n lus in een bus of tram waar je je aan kunt vasthouden. Zo'n lus (Une Main Courante) heb ik tot centraal punt gemaakt en als lus aan de hemel gehangen. Iets waar alle mensen (of levende en denkende wezens, ook van andere werelden) het als houvast over eens zijn.

Het werk "La Main Courante"  bevat een aantal miniatuur brandschilderingen. De essentie van het werk is mijn visualisering van een idee van Immanuel Kant, nl. het Categorisch Imperatief.

 

Hoe symboliseer ik de ruimte tussen mensen (daar waar het categorisch imperatief zou kunnen ontstaan)? Door te verwijzen naar een afstudeerproject van Loes Overbeek (eind jaren 90 afgestudeerd aan de Kunstacademie Tilburg). Loes was vooral geïnteresseerd in de ruimte tussen de mensen en de dingen). Zij ontwierp een metalen constructie waar ik en mijn vrouw in allerlei posities t.o.v. die kooi (of ton, of 3D-frame) gefotografeerd zijn. Deze verzinnebeelding van "ruimte tussen de mensen"  - in mijn werkstuk de bruine lijnen ter rechter zijde - is ook een tribuut aan Loes voor haar bijdrage aan mijn glas-in-loodkunst. Glas-in-lood, maar dan anders.

 

Belangrijk in de ethiek van Immanuel Kant is het vermoeden  van of hopen op " de goede wil". Het tegenovergestelde van "de goede wil"​ heb ik samengevat  in dit detail. Het detail is een onderdeel van de aarde met daarin de contouren van  Celebes (In het raam daaronder is Zuid-Amerika te zien) . Eén deel van Celebes - nu Sulawesi - gemaakt in glas-in-lood. Het noord-oosten van Celebes in een dunne lijn geëtst. Daarin een kleine stip: Menado.

Dat is de streek waar ik in 1947 ben verwekt. Kolonialisme (de uil van Minerva vliegt bij het vallen van de avond = wijsheid achteraf), Bersiap (Indonesisch Nationalisme ... duizenden gedode Nederlanders en Indonesiers).

Daag je eigen fantasie uit tot een voorstelling van mijn begin. Toen mijn moeder met 3 van haar vier kinderen op de Oranje terug keerde uit Indonesië, ging ze ter controle van haar zwangerschap langs bij de scheepsarts. Die constateerde geen zwangerschap maar kanker. Enz. Mijn verhaal in miljoen-voud. Al die conflicten gedurende het bestaan van de mens, al die slachtoffers (fysiek en geestelijk) lijkt mij het tegenovergestelde van Kants categorisch imperatief. Maar de hoop, de smeekbede is duidelijk: de wens naar enig houvast in die geweldadige en rusteloze wereld. Dat had ik mijn familie (en al die andere slachtoffers vanover de hele wereld) in Celebes wel gegund.

NB. ik was het vijfde kind en als enige niet in Celebes geboren.

Het bovenste deel van "La Main Courante' gaat over de hemel cq. heelal. Rondom een denkbeeldige ster (rood) draait een denkbeeldige planeet (blauw).

 In deze afbeelding (links) staat de Drake-formule  (waar ik op de middelbare school mee in aanraking ben gekomen) als een schaduw om dit ster-planeet-systeem  geëtst.

Maar die ster en planeet moeten wel aan bepaalde eisen voldoen! Het rechtergedeelte van de afbeelding: wat toelichting op de formule en  wat schattingen die deze formule  in de loop der tijden heeft opgeleverd.  De hoeveelheid mogelijk bewoonbare planeten met leven wat met ons kan communiceren is de afgelopen jaren explosies en exponentieel gestegen. Wie er méér van wil weten, kan op zoek gaan in het universum van de internet-zoekmachines...mij blijft het verbazen!

Alle handen zijn gemaakt in de kleuren van de regenboog.


Naar de afbeelding